GST (Goods and Services Tax)

Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về loại thuế “ưa thích” của các chủ doanh nghiệp hoạt động tại New Zealand, đó là GST (Good and Services Tax).

GST là gì?

GST tương tự như thuế VAT (thuế giá trị gia tăng) ở Việt Nam, nó được đánh với tỷ lệ là 15% trên giá trị:

+hầu hết hàng hoá và dịch vụ cung cấp tại New Zealand

+hầu hết hàng hoá nhập khẩu

+một vài dịch vụ nhập khẩu

Là nguời tiêu dùng (Consumers), có thể bạn đã khá khen thuộc với GST và thấy nó trong các invoices khi bạn mua hàng hoá hay dịch vụ tại New Zealand: như đi siêu thị, ăn uống etc. Tuy nhiên, nếu bạn là chủ doanh nghiệp, GST không phải là thuế đánh trên thu nhập của doanh nghiệp của bạn. Thay vào đó, khách hàng của doanh nghiệp mới là người phải trả thuế này. Trong trường hợp này, bạn chỉ đứng ra thu GST cho sở thuế từ khách hàng, và vì vậy, bạn có nghĩa vụ phải trả lại phần GST này cho chính phủ khi làm GST return.

Ngoài ra, vì IRD xem doanh nghiệp của bạn là “taxable activity” (các hoạt động bị đóng thuế). Tất cả các hàng hoá và dịch vụ, doanh nghiệp phải trả để thực hiện taxable activity sẽ được hoàn trả phần GST. Ví dụ, công ty bạn làm sơn, để sơn nhà cho khách bạn phải mua sơn từ Dulux hay Resense. Phần GST hãng sơn charge doanh nghiệp của bạn sẽ được hoàn trả cho doanh nghiệp khi làm GST return.

Chênh lệch giữa GST doanh nghiệp giữ hộ IRD và GST doanh nghiêp được hoàn trả vì mua goods and services để thực hiện “taxable activity” sẽ quyết định số tiền bạn phải “trả cho” IRD (GST to pay) hay “được trả” từ IRD (GST refund) ở mỗi lần hoàn thuế GST.

Một số cụm từ phổ biến trong GST return

Key terms What Example
taxable supplies or sales goods and services that are subject to GST sold by business sale of livestock income from Fonterra
Purchases, supplies or assets goods and services purchased to run the business purchase of fertiliser or a tractor
output tax, GST outputs, GST payable or GST collected GST a registered person charges on goods and services the GST charged when selling livestock
input tax, GST inputs or GST credit GST a registered person pays for goods and services for use in a taxable activity the GST portion of the purchase price paid for the tractor
taxable activity the business activity that generates income dairy farming
exempt supplies goods and services which are not subject to GST and not included in your GST return residential rental income from letting farm house to 3rd party
zero-rated supplies certain taxable supplies which are taxed at the rate of 0% rather than at the standard rate of 15% exported goods and most land transactions
special supplies supplies that are different from normal business sales or purchases — exempt from GST renting accommodation to any of your employees, or if a registered person buys a taxable activity that includes a dwelling, the dwelling is treated as a separate supply

Khi nào phải đăng kí GST

Nếu doanh thu thuần (sales) trong 12 tháng của doanh nghiệp dưới $60,000, thì bạn có quyền không đăng kí GST hoặc tự nguyện đăng kí GST.

Bạn bắt buộc phải đăng kí GST trong các trường hợp sau…
Nếu doanh thu thuần (sales) Trong 12 tháng gần đây nhất Từ $60,000 trở lên
Trong 12 tháng tới Dự kiến trên $60,000
Trong 12 tháng gần đây nhất Dưới $60,000, nhưng bạn bao gồm GST trong giá bán

 

Nếu ở trong 3 trường hợp bắt buộc phải đăng kí GST, bạn phải đăng kí GST trong vòng 21 ngày từ lúc liable.

Nếu bạn dừng các hoạt động taxable activity hay doanh thu tuần dưới $60,000, bạn có thể de-register GST sau khi khai final GST return.

Mình thường gặp được các bạn mới khởi nghiệp hòi “có nên đăng kí GST ngay khi bắt đầu trading không?”. Câu trả lời cho câu hỏi này sẽ tùy vào hoàn cảnh và ngành nghề cụ thể.

Ví dụ, nếu bạn set up một tiệm Nail hay tiêm ăn, vốn đầu tư ban đầu cho fit-out sẽ lớn, và phải mấy tháng sau mới bắt đầu có thu nhập. Thì nên đăng kí GST luôn, và chọn làm GST return 1 tháng 1 lần, để mau có tiền GST refund để tái đầu tư. Ai không may chọn 6 tháng 1 lần, thì tiền hoàn GST sẽ bị ngâm 6 tháng.

Ví dụ khác, nếu bạn làm sơn, chi phí đầu tư ban đầu thấp, khách hàng là home owner, thì có thể chọn không đăng kí GST thời gian đầu, để giá của bạn cạnh tranh và dễ win được hợp đồng.

Accounting basis

Bạn có 2 phương án cho GST accounting basis:

Option This means that you…
payments basis Chỉ claim và charge đến GST khi nhận tiền hay trả tiền
invoice basis claim GST khi bạn nhận invoice hay trả tiền cho goods and services, whichever comes first
pay GST khi bạn gửi invoice cho khách hay nhận payment whichever is earlier

Tùy thuộc vào doanh thu thuần của 12 tháng, bạn có các lựa chon sau:

Your annual turnover Accounting basis
under $2 million payments basis
invoice basis
over $2 million invoice basis Note: một số trường hợp đặc cách bởi IRD, bạn có thể dùng payment basis

Bao lâu phải hoàn thuế GST một lần?

Depending on your business, you can choose how often you pay GST: one-, two- or six-monthly. The table on the next page sets out some detail of how each works.

Option How it works Notes
2 tháng 1 lần Tháng lẻ: 2 tháng 1 lần vào những tháng lẻ Jan, Mar, May etc Đây là hình thức phổ biến
Tháng chẵn: 2 tháng 1 lần vào những tháng chẵn Feb, Apr, Jun etc
1 tháng 1 lần Phù hợp với việc nhận GST refund thường xuyên ví dụ làm xuất khẩu, , or hoặc bạn muốn trả GST cho IRD thường xuyên vì cầm lâu sợ tiêu mất Bạn bắt buộc phải file GST 1 tháng 1 lần nếu thu nhập trong 12 tháng hơn 24 mil
6 tháng 1 lần Chỉ phù hợp cho doanh nghiệp nhỏ, thưởng doanh thu 12 tháng dưới $500k Nếu doanh thu hơn $500k, bạn vẫn có thể return GST 6 tháng 1 lần nếu thỏa mãn các điều kiện sau:
Bạn có thể chọn 6 tháng bất kì GST filed và trà đúng hẹn trong quá khứ
GST records lưu giữ cẩn thận, and
Doanh số mang tính thời vụ, lên xuống không ổn định

 

VÌ sự chênh lệch về thời gian giữa thời điểm bạn thu hộ GST cho IRD và thời điểm phải trả phần GST ấy cho IRD (thường sau đấy 1 tháng), nếu chủ doanh nghiệp không để phần GST phải trả sang 1 tài khoản khác, rất dễ nghĩ đấy là lợi nhuận hay tiền lời mà sử dụng vào mục đích khác. Khi đến hạn trả cho IRD, sẽ không có khả năng chi trả.

Nếu được, mình khuyến khích khách của mình dùng Xero code và reconcile các giao dịch hàng tuần. Và nhờ đó GST report cũng cập nhật liên tục, kết quả là ở 1 thời điểm bất kì nào đó. Chủ doanh nghiệp cũng biết được mình nợ GST cho IRD bao nhiêu cho lần trả tiếp theo và chuẩn bị tiền.

Đây là screenshot của GST report (up to date) trong Xero

Maintaining GST records

IRD nhấn mạnh đến tầm quan trong của GST document và bạn phải giữ các tài liệu này trong vòng 7 năm. Mình hay khuyên khách của mình upload invoices lên hê thống kế toán (ví dụ: Xero), vì nguy cơ invoices bi thất lạc trong vòng 7 năm là rất cao.

Lưu ý các tài sản sử dụng cho mục đích cá nhân và kinh doanh

GST return có thể trở lên phức tạp, nếu doanh nghiệp của bạn có 1 tài sản vừa dùng cho mục đích kinh doanh, nhưng cũng dùng cho mục đích cá nhân. Ví dụ, bạn có cái máy bay vừa dùng để lùa cừu trong farm, vừa dùng để đưa gia đình đi holiday. Trong những trường hợp này, cần tính toán cụ thể phần % sử dụng cùa asset cho từng mục đích, chỉ phần chi GST liên quan đến business mới được hoàn trả.

GST adjustments

Thường cuối năm khi làm báo cáo tài chính, kế toán sẽ làm GST adjustments cho một số giao dịch đặc biệt như entertainment, assets used for private use, GST on exempt or zero rated supplies.

Source: CCH & IRD